Çocuklarda UP darlık ve ultrasonografinin tanı ve takipte yeri hakkında:

09.04.2026

UP darlık, yani üreteropelvik darlık, böbrekten mesaneye idrar akışının bozulmasına neden olan önemli bir hastalıktır. Erken teşhis edilmediğinde böbrek hasarına yol açabilir.

Bu yazıda UP darlık nedir, UP darlık belirtileri nelerdir, ve ultrason ile UP darlık tanısı nasıl konur sorularını detaylı şekilde ele alıyoruz.

UP Darlık (Üreteropelvik Darlık) Nedir?

Üreteropelvik darlık, böbreğin pelvis bölgesi ile üreter arasındaki geçişte daralma olması durumudur.

Bu daralma sonucunda:

  • İdrar böbrekten rahat akamaz
  • Böbrekte genişleme (hidronefroz) oluşur
  • Zamanla böbrek fonksiyonları zarar görebilir

 Bu nedenle UP darlık erken tanı hayati önem taşır.

UP Darlık Neden Olur?

UP darlık nedenleri iki ana grupta incelenir:

1. Doğuştan UP Darlık

  • En sık görülen tiptir
  • Bebeklerde ve çocuklarda ortaya çıkar
  • Gebelik sırasında yapılan ultrasonda tespit edilebilir. Sol tarafta görülme sıklığı daha fazladır.

2. Sonradan Gelişen UP Darlık

  • Böbrek taşı
  • İdrar yolu enfeksiyonu
  • Travma
  • Cerrahi sonrası gelişen daralmalar

UP Darlık Belirtileri Nelerdir?

UP darlık belirtileri hastadan hastaya değişebilir. Bazı hastalarda hiçbir klinik belirti olmayabilir.

En sık görülen belirtiler:

  • Yan ağrısı (özellikle su içtikten sonra artan)
  • Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu
  • Bulantı ve kusma
  • İdrarda kan (hematüri)
  • Çocuklarda karında şişlik

UP Darlık Tanısı Nasıl Konur?

UP darlık tanısı, görüntüleme yöntemleri ile konur.

Ultrason ile UP Darlık Tanısı

UP darlık ultrason incelemesi:

  • Böbrekte genişlemeyi (hidronefroz) gösterir
  • İlk ve en önemli tanı yöntemidir
  • Radyasyon içermez
  • Güvenli ve tekrarlanabilir

👉 Özellikle deneyimli bir radyoloji uzmanı tarafından yapılan detaylı böbrek ultrasonu, UP darlığın erken teşhisinde kritik rol oynar. İncelemelerin tecrübeli bir hekim tarafından yapılıp rehberlerde tariflenen şekilde ölçümlerin yapılması ve bunların raporda belirtilmesi tanı ve takipte kritik önem taşır. Zira bu hastaların takiplerinin de aynı hekim tarafından yapılması yararlı olabilir.

Ultrasonun UP Darlıktaki Önemi

UP darlık ultrasonu:

✔ Erken dönemde hastalığı yakalar
✔ Böbrek hasarı oluşmadan tanı koydurur
✔ Hastalığın takibinde kullanılır

Ancak unutulmamalıdır:
👉 Ultrasonun başarısı, cihazdan çok yapan hekimin tecrübesine bağlıdır.

UP Darlık Tedavisi

UP darlık tedavisi, hastalığın derecesine göre değişir:

  • Hafif vakalarda takip
  • İleri vakalarda cerrahi (pyeloplasti)
  • Bazı hastalarda stent uygulaması

👉 Tedavi planı için doğru tanı şarttır.

Ne Zaman UP Darlık İçin Ultrason Yaptırmalısınız?

Aşağıdaki durumlarda UP darlık için ultrason önerilir:

  • Geçmeyen yan ağrısı
  • Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları
  • Gebelikte bebekte böbrek genişliği tespit edilmişse



Share